Modern Devletin Doğuşu

Bugün aslında hepimiz devlet denen etrafımızı çepeçevre saran bir olgunun içinde yaşamaktayız. Peki modern anlamda devletin dünya tarihinde yeri nedir? Sizce bugün modern devlet kavramı Locke ve Hobbes tarafından mı ortaya atılmıştır? Bu iki düşünür şüphesiz modern anlamda devleti inşa etmekte çok değerli noktaları gözler önüne sermektedir fakat ben sizler için henüz feodalitenin kol gezdiği dünyada yani 14.y.y’da modern devlet teorisine yaklaşmış olan düşünürlere dikkat çekmek istiyorum.

 Laon piskoposu Adalberon’dan direk alıntılayacak olursak:

Tanrı kralları seçti krallar onun serfleridir; o kralların tek hakimdir; göklerdeki tahtından, onlara iffetli ve saf olmalarını buyurur. Tanrı buyruklarıyla tüm insanlığı onlara bağlı kıldı… onları ruhları çürütebilecek yaraları iyileştiren hekimler olarak yarattı… Soyluların geri kalanları, krallık adaletinden cezalandırılan suçlardan kaçınmak koşuluyla, hiçbir iktidarın baskısına boyun eğmeme ayrıcalığına sahiptir. Bunlar, kiliselerin koruyucuları olan savaşçılardır; bunlar halkın küçükler kadar büyüklerin ve de iyilerin savunucularıdır ve aynı biçimde, kendi güvenliklerini de sağlama almışlardır. Öteki sınıf serfler sınıfıdır: Bu mutsuz ırk, ancak didinip durarak bir şey elde edebilirler.  Demek ki bir bütün olduğu sanılan Tanrı’nın evi üçe bölünmüştür: Bazıları dua eder, diğerleri savaşır, ötekilerde çalışır. Yan yana var olan bu üç kesim birbirinden ayrı oldukları için acı çekmezler; bir kesimin sunduğu hizmetler, diğerlerinin işlerinin ön koşuludur; her biri kendi payına bütünün ihtiyacını karşılamayı üstlenir. Bu yüzden, söz konusu üçlü toplanma, yine de bir sayılmaktan geri kalmaz; işte böylece, yasanın üstünlüğü sağlanabildi ve dünya barışa kavuşabildi.

 Bu paragraftan çıkarılabilecek sonuç orta çağ skolastik düşüncesinin yoksulluk sorununa yaklaşımının aslında tamamen Tanrı vergisi bir durum ve bu durumun insan ürünü bir müdahale ile değiştirilmemesi gereken bir nimet olduğudur. Fakat dünyada yoksulluğu daha farklı değerlendirenlerde mevcuttu. Machiavelli’nin modern devlet yapısına farkında olmadan değindiği eseri Hükümdarın yazılmasına tam 11 sene varken Alanso de Castrillo Devlet üzerine düşünceler eserinde tüm insanlığın eşit haklar ile doğduğunu ve daha önemlisi bir güce itaat için bir baskının olması gerektiğini söylemiştir. Sadece bununla yetinmeyen Alanso de Castrillo bazı insanların bu eşitliğe rağmen fazladan zenginleşmesini bir hak yeme ya da bir ilk hak yeme olarak yorumlamıştır.  Castrillo’nun Laon piskoposundan farkı artık zenginliği ve dolayısıyla gücü tanrısal bir zeminden insani bir zemine çekmesidir. Hatta 19.yy ütopik sosyalistlerinin çizgisine kadar varan bir haksızlık temeline oturtmuş ve böylece ulus devlet yapısı ile modern hakimiyetin kapılarını açan Machiavelli’den daha da modern bir yaklaşım sunmuştur.

 Modern devlet teorisinin ortaya çıkmasında sadece bu iki yazar çalışmamıştır. Mesela 1526’da ‘’Yoksullara Devlet Desteği’’ adlı çalışmanın yazarı Juan Luis Vives toplumdaki yoksullara yardım edilmemesini bir ahlaki bozukluk olarak nitelendirmekteydi. Aynı yazarın ‘’Malların Ortaklığı (1538)’’ kitabında yoksullara bakma görevini işlevsel bir devletin boyunduruğu altına sokuştur. Bu anlayış o dönem için sadece modern çağın devlet yapısıyla açıklanabilmektedir. Aslında tüm bu modern diyebileceğimiz düşüncelerin ortaya çıkması orta çağ devlet yapısının aşılmakta olduğunu gözler önüne sermektedir. Artık yoksulluk sorunu kilisenin ya da bireysel ahlaki duruşun bir problemi olmaktan çıkmış daha işlevsel bir hale gelmesi beklenen devletin sorumluluğu altına girmiştir. Machiavelli’nin de ortaya attığı bir ulus devleti yapısı artık modernitenin kapılarını sonuna kadar açacak yeni dönem düşünürlerin ışığı altında devlet yapısında birçok değişikliğin meydana gelmesine neden olacaktır.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s